Videokritiek

De eeuwige vraag die drag-cultuur oproept is: is dit een herhaling  van een stereotype, of een ironische toe-eigening, een re-signification? Of: wat is er subversief aan drag. Butler stelt in de locus classicus  van dit debat, Gender Trouble  (1989), in het laatste hoofdstuk, dat een analyse van de performance zelf niet toereikend is om deze vraag te beantwoorden. Je moet ook kijken naar de s cene  waarin deze performance wordt opgevoerd en het type   gelach  dat het oproept. Ik dacht: de hedendaagse vrouwen-in-drag in muziekvideo's (de muziekvideo's waarin vrouwelijkheid een maskerade is die de kijker in het gezicht wordt geworpen) zouden eigenlijk geanalyseerd moeten worden in termen van de 'scene' die ze (impliciet) construeren. Nicki Minaj's My Anaconda is, natuurlijk superseksistisch, etc etc etc Maar de clip is natuurlijk ook hilarisch. De muziek, en de betty-boop-on-speed dictie van Minaj zijn exhilerating .  En het 'frame' - de 'spree...

Natuurlijk, 'de Gaze' is in videoclips anders 'geconstrueerd' dan in cinema. Dat maakt ze interessant, boeiend, prikkelend. Recentelijk zag ik: een golf van clips die een 'selfie-structuur' hebben. Misschien is dit begonnen met Video Games van Lana Del Rey, waarin de blik duidelijk boven de camera ligt, als keek ze naar een laptop. Maar in recentere clips wordt dit expliciet gethematiseerd, bijvoorbeeld in Charlie XcX's famous, of Hannah Diamond's Hi. Het leukste voorbeeld is misschien de parodie op een beauty vlog van Yaeji. Yaeji en Charlie XcX lijken in eerste instantie commentaar te leveren - kritiek misschien zelfs - op het genre. Hannah D is ambivalenter. Het is eerder pastiche dan parodie.

Biophilia - de term die bioloog Edward O Wilson in 1984 bedacht om onze neiging om te 'associëren' met andere vormen van leven. En natuurlijk ook de titel van een Bjork CD. Voor Bjork is het een sleutelterm. Vanaf o.a. "Joga" is ze al geïnteresseerd in de relatie binnen-buiten, en de manier waarop wij 'opgaan' in de natuur. Maar in Biophilia krijgt haar ego-bewustzijn ook een uitgesproken 'queer' karakter. In de clip van Mutual Core lijkt ze de manier van voortplanting van 'niet-gesekste' organismen op te roepen.  De suggestie is dat onze relatie met de natuur 'queer' moet worden.